Ton Stam Schagen

Romeinse getallen

Dit is een handleiding om Romeinse getallen om te zetten naar moderne getallen en omgekeerd.

Hoe werkt het?

De Romeinse manier om getallen te schrijven wordt gedaan d.m.v. zeven HOOFDletters, waarbij elke letter een waarde vertegenwoordigd zoals hiernaast is aangegeven.
Er is geen symbool voor het getal 0.

I=1
V=5
X=10
L=50
C=100
D=500
M=1000

Door een aantal letters naast elkaar te zetten vormt zich een getal door de waarden van de verschillende letters bij elkaar op te tellen, waarbij de grootste waarde meestal links staat.
Er mogen echter nooit meer dan drie dezelfde letters naast elkaar staan, behalve bij de M.

Dit geldt tot het getal 5000

II=2
VII=7
XIII=13
LXIII=63
CLXXXIII=183
DLXXVIII=578
MMXIII=2013

Uitzonderingen

In bepaalde gevallen staat echter een kleine waarde links van een grotere waarde. In deze situatie wordt de kleine waarde van de grote afgetrokken.
Dit gebeurt alleen wanneer er een 4 of een 9 wordt aangegeven.

Er zijn echter nog een paar uitzonderingen:

  • Alleen de I, X en C mogen worden afgetrokken, maar...
  • alleen van de twee waarden die daar direct boven liggen, en...
  • altijd maar één keer!
Dit houdt in dat alleen de combinaties: IV, IX, XL, XC, CD en CM toegestaan zijn.

De combinaties IVI, IXI, XLX, XVX, CDC, en CMC mogen ook niet omdat dit onzinnige combinaties zijn.

IV=4
IX=9
XL=40
XLIX=49
XC=90
CD=400
MCMXLIX=1949

Als we bovenstaande regels toepassen kunnen we hiermee de volgende rijtjes met getallen van 1 t/m 50 samenstellen:

1=I11=XI21=XXI31=XXXI41=XLI
2=II12=XII22=XXII32=XXXII42=XLII
3=III13=XIII23=XXIII33=XXXIII43=XLIII
4=IV14=XIV24=XXIV34=XXXIV44=XLIV
5=V15=XV25=XXV35=XXXV45=XLV
6=VI16=XVI26=XXVI36=XXXVI46=XLVI
7=VII17=XVII27=XXVII37=XXXVII47=XLVII
8=VIII18=XVIII28=XXVIII38=XXXVIII48=XLVIII
9=IX19=XIX29=XXIX39=XXXIX49=XLIX
10=X20=XX30=XXX40=XL50=L

Fouten

Hier volgen een aantal fouten met daaronder de goede oplossing:

Fout:XIIII=[10+4]=14 Een letter mag niet vier keer naast elkaar staan.
Goed:XIV=10+[5-1]=14
Fout:VL=[50-5]=45 De V mag niet worden afgetrokken.
Goed:XLV=[50-10]+5=45
Fout:IIX=[10-2]=8 De I mag niet twee keer worden afgetrokken.
Goed:VIII=5+3=8
Fout:MXM=1000+[1000-10]=1990 De X mag wel worden afgetrokken, maar niet van een waarde die meer dan twee hoger is.
Goed:MCMXC=1000+[1000-100]+[100-10]=1990

Getallen omzetten naar Romeinse cijfers

Als je ondanks alles toch geen zin hebt om je in deze materie te verdiepen dan vind je hiernaast een converter om getallen tot 5000 om te zetten in Romeinse getallen.

Vul een getal in van 1 tot 5000...

Romeinse cijfers omzetten naar gewone getallen

En om het nog gemakkelijker te maken hier de converter om van Romeinse getallen gewone getallen te maken...

Vul hier een Romeins getal in...
(bv. MDCCCXLVIII zie boven)

Naar begin pagina...